Rozliczenie samochodu osobowego w kosztach działalności gospodarczej odbywa się poprzez odpisy amortyzacyjne. Wysokość tych odpisów podlega ustawowym ograniczeniom, a od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe limity amortyzacji samochodów osobowych, uzależnione od poziomu emisji CO2. Zmiany te w istotny sposób wpływają na sposób rozliczania pojazdów spalinowych w firmie.
Zasady amortyzacji samochodów osobowych w działalności gospodarczej
Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o PIT amortyzacji podlegają środki trwałe stanowiące własność lub współwłasność podatnika, które:
- zostały nabyte lub wytworzone we własnym zakresie,
- są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania,
- będą wykorzystywane w działalności gospodarczej przez okres dłuższy niż rok,
- służą celom firmowym albo zostały oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu (w rozumieniu przepisów podatkowych).
Do środków trwałych zalicza się m.in. środki transportu, w tym samochody osobowe wykorzystywane w działalności gospodarczej.
Kiedy samochód jest środkiem trwałym?
Aby pojazd mógł zostać ujęty w ewidencji środków trwałych i podlegać amortyzacji, musi spełniać następujące warunki:
- stanowić własność lub współwłasność przedsiębiorcy,
- być kompletny (posiadać wszystkie elementy umożliwiające użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem),
- być zdatny do faktycznego i prawnego użytkowania,
- mieć przewidywany okres używania dłuższy niż 12 miesięcy,
- być wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności.
Odpisy amortyzacyjne jako koszt uzyskania przychodu
Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o PIT kosztem uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z przepisami art. 22a–22o, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 23 ustawy.
Amortyzacji dokonuje się od wartości początkowej środka trwałego, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu wprowadzenia go do ewidencji, aż do momentu:
- zrównania sumy odpisów z wartością początkową,
- sprzedaży pojazdu,
- likwidacji,
- stwierdzenia niedoboru.
Amortyzacja jednorazowa czy standardowa?
Jeżeli wartość początkowa samochodu przekracza 10 000 zł – odpisów dokonuje się na zasadach ogólnych.
Natomiast gdy wartość początkowa jest równa lub niższa niż 10 000 zł, podatnik może:
- dokonywać amortyzacji według zasad ogólnych, albo zaliczyć wydatek jednorazowo do kosztów – w miesiącu oddania do używania lub w miesiącu następnym.
Wartość początkowa samochodu – jak ją ustalić?
Podstawą naliczania amortyzacji jest wartość początkowa środka trwałego, której sposób ustalania określa art. 22g ustawy o PIT.
W przypadku odpłatnego nabycia za wartość początkową uznaje się cenę nabycia, czyli:
- kwotę należną sprzedawcy,
- powiększoną o koszty związane z zakupem (np. transport, ubezpieczenie w drodze, opłaty notarialne, prowizje, odsetki),
- pomniejszoną o podatek VAT (jeżeli podlega odliczeniu).
W przypadku importu do ceny nabycia wlicza się również cło oraz podatek akcyzowy. Oznacza to, że wartość początkowa samochodu obejmuje nie tylko cenę zakupu, ale również wszystkie wydatki bezpośrednio związane z jego nabyciem i przygotowaniem do użytkowania w firmie.
Limity amortyzacji samochodów osobowych do końca 2025 roku
Do 31 grudnia 2025 roku obowiązywały następujące limity amortyzacji:
- 225 000 zł – dla samochodów elektrycznych oraz napędzanych wodorem,
- 150 000 zł – dla pozostałych samochodów osobowych.
Odpisy amortyzacyjne od nadwyżki ponad wskazane limity nie stanowiły kosztu uzyskania przychodu.
Nowe limity amortyzacji samochodów osobowych od 2026 roku
Od 1 stycznia 2026 roku wprowadzono nowe zasady, które uzależniają limit amortyzacji od poziomu emisji CO2 pojazdu (na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów).
Aktualne limity amortyzacji wynoszą:
- 225 000 zł – dla samochodów elektrycznych oraz napędzanych wodorem,
- 150 000 zł – dla samochodów spalinowych o emisji CO2 poniżej 50 g/km,
- 100 000 zł – dla samochodów spalinowych o emisji CO2 równej lub wyższej niż 50 g/km.
Największą zmianą jest wprowadzenie nowego, najniższego limitu amortyzacji w wysokości 100 000 zł dla pojazdów spalinowych o wyższej emisji CO2.
Co oznaczają zmiany dla przedsiębiorców?
Nowe przepisy znacząco ograniczają możliwość zaliczania w koszty odpisów amortyzacyjnych w przypadku droższych samochodów spalinowych. W praktyce oznacza to:
- niższe koszty podatkowe przy zakupie pojazdów o wyższej emisji CO2,
- większą opłacalność inwestowania w samochody niskoemisyjne,
- konieczność dokładnej analizy parametrów technicznych pojazdu przed zakupem.
W 2026 roku wybór samochodu do firmy powinien uwzględniać nie tylko cenę i funkcjonalność, ale również limit amortyzacji oraz poziom emisji CO2, który bezpośrednio wpływa na rozliczenia podatkowe.
Źródło: www.bizin.pl