Leasing operacyjny należy do najczęściej wybieranych przez przedsiębiorców sposobów finansowania środków trwałych – głównie samochodów, maszyn i urządzeń. Prawidłowe ujęcie kosztów związanych z tą formą finansowania wymaga uwzględnienia zarówno przepisów ustawy o rachunkowości, jak i zasad (polityki) rachunkowości przyjętych przez daną jednostkę.
Księgi rachunkowe
Zgodnie z ustawą o rachunkowości, jeżeli umowa spełnia co najmniej jeden z warunków określonych w art. 3 ust. 4, powinna być traktowana jako leasing finansowy. Będzie to miało miejsce m.in. wtedy, gdy:
- po zakończeniu okresu umowy własność przedmiotu przechodzi na korzystającego,
- korzystający może nabyć przedmiot po cenie niższej od wartości rynkowej,
- czas trwania umowy obejmuje co najmniej 3/4 okresu ekonomicznej użyteczności środka trwałego,
- suma opłat przewyższa 90% wartości rynkowej przedmiotu,
- umowa przewiduje obowiązek zawarcia kolejnej umowy na korzystniejszych warunkach,
- wypowiedzenie umowy obciąża kosztami korzystającego,
- przedmiot umowy został przystosowany wyłącznie do potrzeb korzystającego.
Jeżeli żaden z powyższych warunków nie jest spełniony, umowę zalicza się do leasingu operacyjnego. Warto dodać, że jednostki mikro i małe mogą korzystać z uproszczenia polegającego na klasyfikacji umów leasingu zgodnie z przepisami podatkowymi, pod warunkiem że zostało to zapisane w ich polityce rachunkowości.
Kryteria jednostki mikro i małej
Jednostka mikro – to podmiot, który w danym i poprzednim roku obrotowym nie przekroczył co najmniej 2 z 3 wartości:
- 2 mln zł aktywów,
- 4 mln zł przychodów netto,
- 10 zatrudnionych (średniorocznie).
Jednostka mała – to podmiot, który nie jest jednostką mikro, a jednocześnie nie przekroczył co najmniej 2 z 3 wartości:
- 66 mln zł aktywów,
- 66 mln zł przychodów netto,
- 50 zatrudnionych (średniorocznie).
Z analogicznego uproszczenia mogą korzystać również przedsiębiorstwa w spadku – do końca roku obrotowego, w którym wygasa zarząd sukcesyjny lub prawo do jego powołania.
Ewidencja leasingu operacyjnego
W leasingu operacyjnym przedmiot umowy ujmowany jest w księgach finansującego, który dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Korzystający natomiast wykazuje go w ewidencji pozabilansowej jako obcy środek trwały lub wartość niematerialną i prawną. W sprawozdaniu finansowym informacja ta powinna znaleźć się w dodatkowych objaśnieniach. Przykładowy zapis w ewidencji pozabilansowej Wn konto 090 „Obce środki trwałe” (np. samochód ciężarowy w leasingu operacyjnym). Opłaty z tytułu leasingu (opłata za zawarcie umowy, opłata wstępna, raty leasingowe) zalicza się odpowiednio do kosztów działalności operacyjnej, kosztów wytworzenia, kosztów ogólnego zarządu, sprzedaży lub pozostałej działalności – w zależności od celu użytkowania przedmiotu i stosowanego wariantu rachunku zysków i strat.
Najczęściej rozlicza się je liniowo, równomiernie przez cały okres leasingu. Dopuszczalne jest jednak inne rozłożenie kosztów, jeśli lepiej odzwierciedla ono sposób korzystania z przedmiotu umowy.
Opłata wstępna i dodatkowe zobowiązania
Przepisy pozwalają, by w ramach polityki rachunkowości jednostka jednorazowo zaliczyła opłatę wstępną w koszty, jeśli jej wartość nie jest istotna i nie zniekształca rzetelności sprawozdania finansowego. Umowy leasingu operacyjnego mogą także nakładać na korzystającego obowiązek ponoszenia dodatkowych kosztów, np. remontów, konserwacji czy zwrotu przedmiotu leasingu w odpowiednim stanie. W takich przypadkach, jeśli powstaje zobowiązanie niepodlegające uniknięciu, jednostka powinna utworzyć rezerwę zgodnie z KSR nr 6.
Źródło: www.bizin.pl